In een interview in de Limburger van 23 augustus jl. deed de nieuwe bisschop van Roermond een uitspraak over het homohuwelijk. In dit interview gaf de bisschop aan dat het kerkelijk huwelijk een verbintenis is tussen man en vrouw. Het standpunt van de bisschop is niet nieuw, maar weerspiegelt het traditionele standpunt zoals de Rooms-Katholieke Kerk dat leert.
De Limburger berichtte op 29 augustus dat de Limburgse homogemeenschap teleurgesteld was in deze uitspraak en dat de nieuwe bisschop daarmee meteen de deur dicht leek te slaan. Zijn woorden, waarin hij het homohuwelijk uitsluit, voelen voor velen als een bevestiging van het idee dat hun liefde nooit gelijkwaardig kan zijn aan die van heterokoppels in de ogen van de kerk.
Als voorzitter van Stichting Building a Bridge, die zich inzet voor het bouwen van bruggen tussen de queercommunity en de katholieke kerk, raakt dit mij persoonlijk. Ik ben burgerlijk gehuwd met een man en mijn liefde is een essentieel deel van wie ik ben.
Toch wil ik deze pijnlijke ervaring aangrijpen als een kans om te pleiten voor dialoog in plaats van afstand. Dit is geen oproep om te zwijgen, maar een uitnodiging voor een eerlijk gesprek over waar deze kwestie werkelijk om gaat. Deze discussie overstijgt religieuze dogma’s en raakt aan bredere vragen over acceptatie en erkenning, die ons allemaal aangaan.
Waarom een kerkelijk huwelijk
Voor veel niet-religieuze queers lijkt de vraag naar een kerkelijk huwelijk misschien irrelevant. Waarom zou je erkenning zoeken van een instituut dat je liefde toch nooit volledig zal omarmen? Toch ligt voor veel gelovige LHBTQIA+-personen de behoefte aan een kerkelijk huwelijk dieper dan een verlangen naar erkenning. Het gaat om het gevoel dat hun liefde geworteld is in hun geloof, en dat ze die liefde willen vieren binnen de gemeenschap van de kerk.
Voor gelovige queers is hun geloof net zo belangrijk voor hun identiteit als hun seksualiteit. Maar vaak voelen zij zich gevangen tussen twee werelden: afgewezen door de kerk vanwege hun geaardheid en gewantrouwd door de queercommunity vanwege hun geloof. Dit creëert een gevoel van ontheemding, waarbij ze nergens volledig welkom lijken te zijn. Stichting Building a Bridge probeert die kloof te overbruggen door veilige ruimtes te creëren voor mensen die zich verloren voelen tussen deze twee identiteiten.
Advertentie
De kerk als morele stem in de samenleving
Voor veel queermensen is de kerk een afgesloten hoofdstuk. Misschien heb je jezelf al jaren geleden losgemaakt van het instituut, of heb je er nooit iets mee gehad. Toch is het belangrijk om te erkennen dat de katholieke kerk wereldwijd een enorme invloed heeft op morele opvattingen, zelfs buiten haar eigen gemeenschap. Dat geldt zeker ook voor de provincie Limburg. Hoewel kerkgang in onze provincie sterk is afgenomen, voelen veel Limburgers zich nog steeds in hun vezels katholiek. Wellicht is dat geen katholicisme van vroom in de kerk zitten, maar een katholicisme dat sterk verweven is met de Limburgse cultuur.
De katholieke kerk speelt in veel landen een grote rol in wetgeving en sociale normen. Hoewel Nederland op veel fronten progressief is, blijft de invloed van religieuze tradities merkbaar in discussies over queerrechten, de zichtbaarheid van de queergemeenschap en de hernieuwde vijandigheid waarmee de queergemeenschap steeds vaker te maken krijgt. Het gesprek over het homohuwelijk in de kerk gaat daarom verder dan religie alleen. Het raakt aan fundamentele vragen over wie er wel en niet volledig geaccepteerd wordt in de maatschappij.
Afwijzing maar geen gesloten deur
Hoewel de uitspraken van Van den Hout hard aankomen, zie ik ze niet als een definitieve afsluiting van het gesprek. In plaats van de kerkelijke afwijzing te accepteren, roepen wij op tot een eerlijke en open dialoog. Wij geloven dat de uitspraak van Paus Franciscus uit 2013, “Wie ben ik om te oordelen?”, ruimte schept om ook in de Kerk te pleiten voor een meer welkome houding naar queermensen. Toch voelen de recente uitspraken van de bisschop als een stap terug, wat pijnlijk is voor hen die juist verbondenheid zoeken.
We willen dat de kerk begrijpt dat queerpersonen die om een kerkelijk huwelijk vragen, niet proberen tradities omver te werpen, maar juist hun liefde binnen de gemeenschap van de kerk willen plaatsen. Dit is een verlangen naar verbondenheid en erkenning binnen hun geloofsgemeenschap.
Advertentie
Waarom zou dit jou aangaan?
Ook als je niets met de kerk hebt, gaat deze kwestie over iets groters: erkenning en ruimte voor queerpersonen om overal zichzelf te kunnen zijn, ook in gemeenschappen die historisch afwijzend zijn geweest. Wanneer we alleen buiten de kerk vechten voor onze rechten, laten we een belangrijk strijdveld onbenut. De dialoog aangaan met instituten zoals de kerk betekent niet dat je het altijd eens hoeft te zijn, maar het zorgt wel voor zichtbaarheid op plekken waar we vaak onzichtbaar zijn.
Onze stichting is gebaseerd op de benadering van jezuïetenpriester James Martin, die pleit voor respectvolle gesprekken tussen de kerk en de queercommunity. Wij geloven dat dialoog mogelijk is, zelfs binnen een instituut dat zo sterk verankerd is in traditie. De inzet van deze dialoog is niet noodzakelijkerwijs het veranderen van de leer, maar eerder het vinden van ruimte waarbinnen queerpersonen hun weg kunnen vinden binnen én buiten de kerk. Indien dat vereist dat de leer verandert, dan is dat niet omdat dialoog alleen mogelijk is als de leer verandert, maar omdat in de ontmoeting tijdens de dialoog in wederzijds respect, begrip en fijngevoeligheid de ruimte kan ontstaan waarin de Kerk op haar leer kan reflecteren en waar noodzakelijk veranderingen aanbrengt, in lijn met de menselijke waardigheid, een waarde die de Kerk claimt hoog in het vaandel te houden.
Samen bouwen aan een inclusieve toekomst
De uitspraak van bisschop Van den Hout kan gezien worden als een gemiste kans voor dialoog, maar voor ons is dat geen reden om het gesprek niet te voeren. Nee, de uitspraak maakt juist dat wij bereid zijn om te zoeken waar op dit moment de behoeften van gelovige queers liggen en de Kerk uit te nodigen om daar met respect, begrip en fijngevoeligheid op te reageren.
Wij willen de bisschop graag uitnodigen om voorbij de kerkelijke leer te kijken en zich minder door de media te laten verleiden tot een uitspraak waar later ophef over kan ontstaan. Wij wensen hem de wijsheid toe die nodig is in zijn rol als herder van de kerk, waarbij hij gelovige queers verwelkomt in de kerk en kan antwoorden vanuit het gelovige verlangen dat hij in deze personen waarneemt.
We nodigen zowel de kerk als de bredere queercommunity uit om voorbij de polarisatie te kijken die helaas tegenwoordig zo vaak in onze samenleving aanwezig is. Wij willen als stichting Building a Bridge blijven bouwen aan bruggen tussen de verschillende werelden en ervoor zorgen dat iedereen zich gezien en gehoord voelt, ongeacht geloof of geaardheid. Ik blijf in ieder geval vanuit het geloof dat Gods Rijk ooit zal doorbreken bouwen aan een toekomst waarin oprechte liefde wordt erkend en gevierd. Samen kunnen we bruggen bouwen, en wie weet wat er aan de andere kant te vinden is.
Raymond Hintjes
Voorzitter, Stichting Building a Bridge
Delen
Jouw steun maakt het verschil!
In deze roerige tijden is het essentieel dat we onze verhalen blijven vertellen, maar daarvoor hebben we jouw hulp nodig! Door Queer Nederland te steunen draag je bij aan het vertellen van meer diverse verhalen en het creëren van frisse content die bijdraagt aan de zichtbaarheid, acceptatie en emancipatie van de lhbtiq+ gemeenschap.
Steun de toekomst en doneer wat je kunt missen. Of het nu €5, €50, €500 of een ander bedrag is, jouw bijdrage helpt ons om een onafhankelijk en breed gedragen lhbtiq+ platform van Nederland te creëren.